بایگانی

نوشته‌هایی که شامل تگ هستند ‘جامعه مجازی’

مقدمه‌ای بر خاست‌گاه شبکه‌های انسانی

مقوله «شبکه‌های انسانی» یا «شبکه‌های اجتماعی» ذیل کدام‌یک از حوزه‌های تخصصی دسته‌بندی می‌شود؟ علوم اجتماعی، روان‌شناسی اجتماعی، علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی، نظریه سیستم‌ها و گروه‌ها، نظریه‌های آموزش، علوم ارتباطات و الی آخر…

مقوله «شبکه‌های انسانی» بی‌شک مفاهیم عمیق، کاربردی و درست و درمانی از حوزه‌های تخصصی به عاریت گرفته است و دقیق‌تر این می‌شود که نه ذیل آنهاست و نه از آنها جداست. شاید حوزه میان‌رشته‌ای (inter-discipline) بهترین عنوان قابل اطلاق به این مقوله باشد!

در وب فارسی که پرسه بزنید، دست‌گیرتان می‌شود که بچه‌های حوزه علوم ارتباطات بیشتر در این حوزه فعالیت می‌کنند. از بیشتر فارغ‌التحصیلان علوم ارتباطات هم که جویا شوید، مقوله «شبکه‌های انسانی» (social network) را زیرمجموعه مقوله «رسانه‌های اجتماعی» (social media) قلمداد می‌کنند و لاغیر!

بر آن نیستم تا حکم درستی یا نادرستی چنین برداشتی را در نوشتار حاضر صادر کنم که نه می‌خواهم و نه می‌توانم. شدنی هم نیست، چرا که بالادستی یا پایین‌دستی بودن مقوله «شبکه انسانی» به موقعیت و منظرتان وابسته است. از منظر علوم ارتباطات بدیهی است که «شبکه‌های انسانی» زیرمجموعه مقوله فراخ «رسانه‌های اجتماعی» است. از منظر آموزش اما چیدمان اجزاء اصلی داستان متفاوت است و همین‌طور الی آخر!

در نوشته‌هایی که از این پس در آی.تی.باز منتشر خواهند شد به موضوع شبکه‌های انسانی از زوایه‌ای نگاه خواهم کرد که کمتر مورد توجه این‌کاره‌های فعال در وب فارسی قرار گرفته و شک ندارم که بیشتر اصطلاح‌های که در این نوشته‌ها استفاده خواهد شد برای قاطبه مخاطبان غریب خواهد بود. قول می‌دهم در کوتاه‌ترین زمان ممکن با این منظر اخت می‌شوید و خواهید دید که وادی «شبکه‌های انسانی» بهتر و دقیق‌تر تحلیل می‌شوند. برای انتقال کامل‌تر مفاهیمی که در ذهن دارم، نمونه‌های موجود بسیاری به عنوان مصداق‌ها مطرح خواهد شد. بی‌شک ذکر مصداق‌ها ضریب درک مطالب را افزایش می‌دهد!

مقوله «شبکه‌های انسانی» بر پایه‌هایی بنا شده که در نگاه اول بی‌ربط نشان می‌دهند، اما خواهیم دید که اتفاقا باربط‌ترین هستند. از این رو؛ مقوله «شبکه‌های انسانی» یا به قول شما «شبکه‌های اجتماعی» را با بررسی دو گونه «یادگیری رسمی»۱ و «یادگیری تجربی» ۲ آغاز می‌کنم.

تا بعد!

۱  formal learning

۲ informal learning